Als u in 2026 een woning koopt en een hypotheek aanvraagt, krijgt u te maken met een relatief nieuw fenomeen: de funderingsparagraaf in het taxatierapport. Sinds begin 2026 zijn taxateurs verplicht om in elk taxatierapport een beoordeling van het funderingsrisico op te nemen. Deze funderingsparagraaf kan directe gevolgen hebben voor de hoogte van uw hypotheek en de voorwaarden die uw bank stelt. In dit artikel leggen wij uit wat de funderingsparagraaf precies inhoudt, wat de scores betekenen en waarom een onafhankelijk funderingsonderzoek een slimme investering is.
Wat is de funderingsparagraaf?
De funderingsparagraaf is een verplicht onderdeel van het taxatierapport dat in 2026 is ingevoerd. Bij elke woningtaxatie moet de taxateur voortaan een inschatting maken van het funderingsrisico van de woning. Deze inschatting wordt weergegeven als een funderingsscore van A tot E — vergelijkbaar met het energielabel, maar dan voor de fundering.
Het doel van de funderingsparagraaf is tweeledig:
- Transparantie creëren — Kopers en hypotheekverstrekkers krijgen inzicht in het funderingsrisico voordat de financiering rond is
- Risico's vroegtijdig signaleren — Funderingsproblemen zijn een van de duurste vormen van woningschade. Door het risico vroeg in kaart te brengen, kunnen kopers en geldverstrekkers weloverwogen beslissingen nemen
De invoering van de funderingsparagraaf is een reactie op de toenemende funderingsproblematiek in Nederland. Naar schatting lopen honderdduizenden woningen in Nederland risico op funderingsschade, met name in gebieden met slappe bodem (veen- en kleigrond) en bij woningen met houten paalfunderingen.
Wat staat er in de funderingsparagraaf?
De funderingsparagraaf in het taxatierapport bevat de volgende onderdelen:
- Funderingsscore (A t/m E) — De overkoepelende risicobeoordeling
- Type fundering — Is er sprake van een fundering op staal, houten palen, betonpalen of een onbekend funderingstype?
- Risicofactoren — Welke omgevingsfactoren spelen een rol? Denk aan bodemtype, grondwaterstand, bouwjaar en bekende problematiek in de omgeving
- Visuele waarnemingen — Heeft de taxateur scheuren, scheefstand of andere zichtbare indicatoren waargenomen?
- Advies — Wordt nader funderingsonderzoek aanbevolen?
Het is belangrijk te begrijpen dat de funderingsparagraaf een risico-inschatting is, geen funderingsonderzoek. De taxateur is geen funderingsspecialist en voert geen diepgaand onderzoek uit. De score is gebaseerd op beschikbare data, visuele waarneming en een gestandaardiseerde methodiek.
Wat betekenen de funderingsscores A tot E?
De funderingsscore geeft in een oogopslag het geschatte risico op funderingsproblemen aan. Hieronder vindt u een uitleg van elke score:
Score A — Laag risico
Er zijn geen aanwijzingen voor funderingsproblemen. De woning staat in een gebied zonder verhoogd funderingsrisico en er zijn geen visuele indicatoren waargenomen. Dit is de gunstigste score en heeft geen gevolgen voor uw hypotheek.
Score B — Beperkt risico
Er zijn beperkte risicofactoren aanwezig, maar er zijn geen concrete aanwijzingen voor schade. Mogelijk ligt de woning in een gebied met enig funderingsrisico of is het funderingstype niet volledig bekend. Over het algemeen heeft score B geen directe gevolgen voor uw hypotheek, maar de bank kan om aanvullende informatie vragen.
Score C — Matig risico
Er zijn meerdere risicofactoren aanwezig of er zijn lichte visuele indicatoren waargenomen (bijvoorbeeld kleine scheuren). De bank kan bij deze score aanvullend funderingsonderzoek eisen voordat de hypotheek definitief wordt verstrekt. Het is verstandig om bij score C proactief een funderingsonderzoek te laten uitvoeren.
Score D — Verhoogd risico
Er zijn duidelijke risicofactoren en/of zichtbare schade-indicatoren. Bij score D zal de hypotheekverstrekker vrijwel zeker nader funderingsonderzoek eisen. De bank kan ook besluiten om een lager hypotheekbedrag te verstrekken of aanvullende voorwaarden te stellen totdat de werkelijke staat van de fundering is vastgesteld.
Score E — Hoog risico
Er zijn sterke aanwijzingen voor funderingsproblemen. Er is sprake van zichtbare schade, ernstige scheefstand of de woning bevindt zich in een gebied met bekende, ernstige funderingsproblematiek. Bij score E is een uitgebreid funderingsonderzoek verplicht voor de hypotheekverstrekking. De bank kan de financiering opschorten totdat de resultaten bekend zijn en kan het hypotheekbedrag aanzienlijk verlagen.
De impact op uw hypotheek
De funderingsscore in het taxatierapport kan directe financiële gevolgen hebben. Hypotheekverstrekkers gebruiken de score om het risico in te schatten en hun financieringsvoorwaarden daarop aan te passen:
- Score A of B — Doorgaans geen gevolgen voor uw hypotheek. Het proces verloopt normaal.
- Score C — De bank kan aanvullend funderingsonderzoek verlangen. Dit kan het hypotheekproces vertragen.
- Score D — De bank kan een lager hypotheekbedrag verstrekken, een hogere rente berekenen of voorwaarden stellen aan de financiering. Nader onderzoek is vrijwel altijd vereist.
- Score E — De hypotheekverstrekking kan geheel worden opgeschort totdat de funderingssituatie is opgehelderd. In het ergste geval weigert de bank de financiering zonder bewijs dat de fundering in orde is of hersteld kan worden.
Dit betekent dat een ongunstige funderingsscore uw financiering ernstig kan vertragen of beperken. Juist daarom is het verstandig om als koper zelf het initiatief te nemen en een funderingsonderzoek te laten uitvoeren voordat de taxateur langskomt.
Verschil tussen de funderingsparagraaf en een funderingsonderzoek
Het is essentieel om het verschil te begrijpen tussen de funderingsparagraaf in het taxatierapport en een daadwerkelijk funderingsonderzoek:
- Funderingsparagraaf — Een risico-inschatting door de taxateur, gebaseerd op beschikbare data en een globale visuele waarneming. Het is geen specialistisch onderzoek. De taxateur is geen funderingsexpert.
- Funderingsonderzoek fase 0 — Een gericht onderzoek door een gecertificeerde funderingsinspecteur, bestaande uit uitgebreid dossieronderzoek (kadaster, archieven, funderingsrisicokaart) en een grondige visuele inspectie specifiek gericht op funderingsindicatoren. Levert een onderbouwde risicoclassificatie op.
Een funderingsonderzoek is dus veel gedetailleerder en betrouwbaarder dan de funderingsparagraaf. Het wordt uitgevoerd door een specialist in funderingen, niet door een taxateur die het als bijkomende taak uitvoert.
Waarom een eigen funderingsonderzoek laten doen?
Er zijn meerdere goede redenen om als koper zelf een onafhankelijk funderingsonderzoek te laten uitvoeren, naast of zelfs vóór de taxatie:
1. Onafhankelijk en gedetailleerd
Een funderingsonderzoek fase 0 door een gecertificeerde inspecteur is veel grondiger dan de funderingsparagraaf. U krijgt een gedetailleerd rapport met een onderbouwde risicoclassificatie, in plaats van een globale inschatting.
2. Eerder beschikbaar
De funderingsparagraaf komt pas beschikbaar wanneer het taxatierapport wordt opgeleverd. Door zelf eerder een funderingsonderzoek te laten uitvoeren, heeft u het resultaat al in handen voordat de taxateur langskomt. Dit geeft u een informatievoorsprong.
3. Beter onderhandelen
Als uit uw eigen funderingsonderzoek een verhoogd risico naar voren komt, kunt u dit direct inbrengen bij de onderhandeling over de koopprijs. U hoeft niet te wachten op de taxatie en kunt eerder actie ondernemen.
4. Ongunstige score weerleggen
Het kan voorkomen dat de taxateur een ongunstige funderingsscore toekent terwijl de werkelijke situatie beter is. Met een eigen onafhankelijk funderingsonderzoek kunt u bij de bank aantonen dat de fundering in goede staat is. Dit kan helpen om een hogere hypotheek te verkrijgen of gunstigere voorwaarden te bedingen.
5. Gemoedsrust
Een funderingsprobleem is een van de duurste gebreken die een woning kan hebben. Funderingsherstel kan €50.000 tot meer dan €150.000 kosten. Met een funderingsonderzoek weet u waar u aan toe bent voordat u de koopovereenkomst tekent.
De rol van NAFO
De NAFO (Nederlandse Autoriteit Funderingsonderzoek) speelt een centrale rol in de standaardisering en kwaliteitsborging van funderingsonderzoeken in Nederland. De NAFO heeft een gestandaardiseerde methodiek ontwikkeld voor funderingsonderzoeken, die breed wordt erkend door hypotheekverstrekkers, taxateurs en overheden.
Wanneer een funderingsonderzoek conform de NAFO-richtlijnen wordt uitgevoerd, weet u dat:
- Het onderzoek is uitgevoerd volgens een gestandaardiseerde en wetenschappelijk onderbouwde methode
- De inspecteur is gecertificeerd en kundig op het gebied van funderingen
- Het rapport wordt erkend door hypotheekverstrekkers en kan worden gebruikt als onderbouwing bij de financiering
- De risicoclassificatie is vergelijkbaar en consistent, ongeacht welke inspecteur het onderzoek uitvoert
Bij 123 Bouwkundige Keuring worden alle funderingsonderzoeken uitgevoerd conform de NAFO-richtlijnen. Dit garandeert u een betrouwbaar en erkend rapport.
Fase 0 funderingsonderzoek: de slimste eerste stap
Het funderingsonderzoek fase 0 is het meest toegankelijke en betaalbare niveau van funderingsonderzoek. Het is specifiek ontworpen om snel en efficiënt inzicht te geven in het funderingsrisico, zonder dat er graafwerk of destructief onderzoek nodig is.
Wat omvat fase 0?
Een funderingsonderzoek fase 0 bestaat uit twee onderdelen:
- Dossieronderzoek — De inspecteur raadpleegt het Kadaster, gemeentelijke archieven, historische bouwgegevens en de funderingsrisicokaart. Hiermee wordt vastgesteld welk type fundering de woning waarschijnlijk heeft en of er bekende risico's zijn in de omgeving.
- Visuele inspectie — Ter plaatse worden scheuren in gevels en muren geanalyseerd, de scheefstand gemeten, deuren en ramen op klemmen gecontroleerd en de kruipruimte beoordeeld op zichtbare funderingsproblemen (indien toegankelijk).
Wat kost het?
Een funderingsonderzoek fase 0 kost bij 123 Bouwkundige Keuring €379 inclusief BTW. Combineert u het met een bouwkundige keuring? Dan betaalt u voor het combipakket slechts €749 inclusief BTW — een besparing van €129 ten opzichte van losse bestelling. Bekijk alle prijzen op onze tarievenpagina.
Hoe snel heb ik het rapport?
De inspectie ter plaatse duurt 30 tot 60 minuten. Het volledige rapport wordt binnen 36 uur na de inspectie opgeleverd als professioneel PDF-document.
Wanneer bestellen?
Wij adviseren om het funderingsonderzoek zo vroeg mogelijk in het aankoopproces te bestellen — bij voorkeur vóór de taxatie. Zo heeft u het rapport al in handen wanneer de taxateur de funderingsparagraaf opstelt, en kunt u het resultaat meesturen als onderbouwing.
Veelgestelde vragen over de funderingsparagraaf
Is de funderingsparagraaf verplicht bij elke taxatie?
Ja. Sinds 2026 is de funderingsparagraaf een verplicht onderdeel van elk taxatierapport voor bestaande woningen in Nederland. Taxateurs zijn verplicht om een funderingsscore op te nemen in hun rapport.
Kan ik een woning kopen met een slechte funderingsscore?
Ja, maar het kan gevolgen hebben voor uw financiering. Bij een score D of E kan de bank een lager hypotheekbedrag verstrekken of aanvullend onderzoek eisen. Dit betekent niet automatisch dat u de woning niet kunt kopen, maar u moet er rekening mee houden dat de financiering ingewikkelder kan worden.
Kan ik bezwaar maken tegen de funderingsscore?
U kunt de score niet formeel aanvechten bij de taxateur, maar u kunt wel een eigen funderingsonderzoek laten uitvoeren om aan te tonen dat de werkelijke situatie anders is. Dit rapport kunt u voorleggen aan de hypotheekverstrekker als onderbouwing voor een herziening.
Geldt de funderingsparagraaf ook voor nieuwbouw?
De funderingsparagraaf is primair gericht op bestaande bouw. Bij nieuwbouwwoningen is de fundering ontworpen en gebouwd volgens de geldende bouwvoorschriften, wat het risico aanzienlijk vermindert. Uw hypotheekadviseur kan u vertellen of de funderingsparagraaf voor uw specifieke situatie van toepassing is.
Hoeveel kost een funderingsonderzoek fase 0?
Bij 123 Bouwkundige Keuring kost een funderingsonderzoek fase 0 €379 inclusief BTW. In combinatie met een bouwkundige keuring betaalt u €749 inclusief BTW voor het combipakket.
Wat als uit fase 0 een hoog risico komt?
Als het funderingsonderzoek fase 0 een verhoogd risico oplevert, adviseren wij een fase 1 vervolgonderzoek. Bij fase 1 wordt de fundering fysiek blootgelegd en wordt aanvullend grondonderzoek uitgevoerd. Op basis van de resultaten kunt u beslissen om van de koop af te zien (mits u een voorbehoud heeft), te onderhandelen over de prijs of afspraken te maken over funderingsherstel.
Is het rapport van fase 0 voldoende voor de bank?
In veel gevallen accepteert de bank een NAFO-conform funderingsonderzoek fase 0 als onderbouwing bij de hypotheekaanvraag. Bij een gunstig resultaat kan het rapport helpen om een eventueel ongunstige funderingsscore in het taxatierapport te weerleggen. Bij een hoog risico zal de bank waarschijnlijk een fase 1 onderzoek verlangen.
Hoe verhoudt het funderingslabel zich tot het energielabel?
Beide labels geven in een oogopslag informatie over een belangrijk aspect van de woning. Het energielabel (A t/m G) geeft de energiezuinigheid aan, het funderingslabel (A t/m E) het funderingsrisico. Beiden kunnen invloed hebben op de waardebepaling en de hypotheekvoorwaarden. Het verschil is dat het energielabel al jaren bestaat, terwijl het funderingslabel nieuw is in 2026.
Zorg dat u voorbereid bent
De funderingsparagraaf in het taxatierapport is een belangrijk nieuw gegeven voor woningkopers in 2026. Wacht niet tot de taxateur een ongunstige score toekent, maar neem zelf het initiatief. Met een onafhankelijk funderingsonderzoek fase 0 heeft u zekerheid over de staat van de fundering en staat u sterker bij de onderhandeling, de hypotheekaanvraag en de uiteindelijke aankoopbeslissing.
Funderingsonderzoek fase 0 aanvragen — €379 incl. BTW
Of combineer het met een bouwkundige keuring en bespaar €129:
Combipakket aanvragen — keuring + funderingsonderzoek voor €749 incl. BTW
Heeft u vragen over de funderingsparagraaf of wilt u weten welk onderzoek het beste past bij uw situatie? Neem contact op via info@123bouwkundigekeuring.nl. Onze specialisten adviseren u graag.